dinsdag 29 oktober 2013

Studieschuld aflossen niet verstandig

Hoewel het aflossen van de studieschuld als een grote morele overwinning wordt ervaren, is het niet bepaald de slimste investering die je kunt doen. Ten eerste is het geen tijdbom, zoals een aflossingsvrije hypotheek. Als je voldoende verdient ben je verplicht om maandelijks een stukje af te lossen, zodat de studieschuld zoiezo afgelost wordt. Ook betaal je geen administratieve kosten of andere constante lasten die hypotheken je opzadelen.
Maar de belangrijkste reden is de huidige lage rente op studieschuld. Iemand die 2002 óf 2007 óf 2012 is afgestudeerd, betaalt slechts 0.6% rente over zijn of haar schuld! Voor die mensen is het dus gunstiger op geld op een bankrekening te laten staan dan om af te lossen. 
Maar hoe zit het met mensen die in een ander jaar zijn afgestudeerd? De DUO begint een jaar na het afstuderen rente te rekenen over de studieschuld. Op dat moment wordt er een rente vastgesteld die marktconform is voor die tijd. In de jaren '90 lag deze rente tussen de 5% en 10%; de laatste jaren ligt de rente nog maar 1% of 2%. Het maakt niet uit hoe de rente zich ontwikkeld: zodra de rente is vastgesteld voor je schuld, wordt deze rente 5 jaar lang gehanteerd. Daarna wordt de schuld opnieuw geindexeerd. Op deze manier krijg je onderstaande tabel:

afstudeerjaar: 1992 1993
1997 1998 1994 1995 1996
2002 2003 1999 2000 2001
2007 2008 2004 2005 2006
2012 2013 2009 2010 2011
1993 9,49%
1994 9,49% 7,49%
1995 9,49% 7,49% 8,29%
1996 9,49% 7,49% 8,29% 6,60%
1997 9,49% 7,49% 8,29% 6,60% 5,67%
1998 6,09% 7,49% 8,29% 6,60% 5,67%
1999 6,09% 4,89% 8,29% 6,60% 5,67%
2000 6,09% 4,89% 5,92% 6,60% 5,67%
2001 4,94% 3,74% 4,77% 5,18% 4,52%
2002 4,94% 3,74% 4,77% 5,18% 4,03%
2003 3,73% 3,74% 4,77% 5,18% 4,03%
2004 3,73% 3,35% 4,77% 5,18% 4,03%
2005 3,73% 3,35% 3,05% 5,18% 4,03%
2006 3,73% 3,35% 3,05% 2,74% 4,03%
2007 3,73% 3,35% 3,05% 2,74% 3,70%
2008 4,17% 3,35% 3,05% 2,74% 3,70%
2009 4,17% 3,58% 3,05% 2,74% 3,70%
2010 4,17% 3,58% 2,39% 2,74% 3,70%
2011 4,17% 3,58% 2,39% 1,50% 3,70%
2012 4,17% 3,58% 2,39% 1,50% 1,39%
2013 0,60% 3,58% 2,39% 1,50% 1,39%
2014 0,60% 2,39% 1,50% 1,39%
2015 0,60% 1,50% 1,39%
2016 0,60% 1,39%
2017 0,60%

Doordat de rente 5 jaar vast staat, kan je soms pech hebben. Iemand die in 2007 is afgestudeerd, betaalt in 2013 slechts 0,6% rente, maar iemand die er een jaar langer over deed, betaalt 3,58% voor datzelfde jaar! Iemand van 2008 zal snel geneigd zijn om zijn studieschuld versneld af te lossen. Maar in december 2013 zal de nieuwe rente voor zijn schuld bepaald worden, en de kans is groot dat die rond de 1% komt te liggen. Als dat het geval is, zijn er genoeg dingen die je nuttiger met je geld kan doen dan deze bijna renteloze lening af te lossen.

Hoewel de studieschuld van mijn vrouw dus voorlopig nog even blijft staan, heb ik mijn studieschuld destijds wel afgelost. Op dat moment vond ik het wel een goede beslissing: de rente was hoog (4.17%), ik hield veel geld over omdat ik nog een klein appartementje had, en ik had niets anders om het slim in te investeren. Maar waarom zou ik in iets investeren dat mij nu 0.6% rente geeft, terwijl er genoeg plekken zijn om minimaal 3% rente te krijgen, zoals investeren in een hypotheek?

zie ook:

zondag 27 oktober 2013

Aflossingsplan gemaakt

Gebaseerd op de aflossing van afgelopen maand ben ik begonnen om een aflossingsplan te maken. Mijn doel is om elke maand E200,- plus wat ik maandelijks bespaar aan hypotheeklasten te sparen voor aflossing. Op dit moment bespaar ik E12,37 per maand, dus wil ik E212,37 per maand sparen. Ik verwacht het volgende verloop van de restschuld:
Je ziet dat ik de eerste jaren extra ga sparen op de spaarhypotheek. Daardoor dalen de maandelijkse lasten het hardst, en blijft de hypotheekrente behouden. Als de WOZ waarde gelijk blijft, dan is ons huis in 2018 boven water. Als we niks zouden doen, zo dat pas in 2023 zijn.
Doordat ik steeds E 2400,- per jaar spaar, maar slechts E 2000,- per keer stort op de spaarhypotheek, doe ik deze storting steeds eerder in het jaar. Bovendien wil ik wel steeds de extra besparing bijstorten. Het volgend jaar verwacht ik dus rond juli een storting te kunnen doen van 2000 + 12 x 12.37 = 2149,-. Na een stuk of 7 jaar verwacht ik dat ik de maximale bandbreedte bereik, zodat ik verder moet gaan met aflossen op de aflossingsvrije hypotheek.

De maandelijkse lasten zullen als volgt dalen:
In de periode dat ik bijstort in de spaarhypotheek dalen de maandelijkse lasten veel sneller dan de periode erna, als ik de aflossingsvrije hypotheek aflos. Dit komt omdat in deze periode ook de hypotheekrenteaftrek afneemt. Op het einde van de looptijd hoef ik nog maar 58% van de oorspronkelijke maandelijkse premie. Volgens deze planning zou ik tegen het einde van de looptijd van de hypotheek nagenoeg alles afgelost moeten hebben.

De voornaamste rede voor mij om af te lossen is om onze kwaliteit van leven zo hoog mogelijk te houden. Ik zou geld nu kunnen uitgeven aan iets leuks, maar als ik het geld spaar en goed investeer, kan ik er meer leuke dingen van kopen, of kan ik minder gaan werken. Hypotheken zijn een goede investering met een goede rente.
Mijn doel is vooral om na ons pensioen weinig lasten te hebben, om niet afhankelijk te zijn van pensioenfondsen en AOW, temeer omdat we dan geen hypotheekrenteaftrek meer kunnen krijgen. Als ik meer dan 200,- per maand wil aflossen, dan zou het kunnen betekenen dat ik op dit moment onze levensstandaard enorm moet verlagen, en dat is ook niet de bedoeling.
Een andere reden om niet extreem te gaan aflossen is het feit dat ik in de toekomst erfenissen verwacht. Tegen de tijd dat onze hypotheek afloopt, zijn onze (schoon)ouders in de 90 en denk ik niet dat ze nog in hun koophuis wonen. Uiteraard wil ik dat ze nog lang van hun oude dag kunnen genieten, maar het heeft geen zin om heel snel het huis af te betalen, zodat ik later vermogensbelasting over erfenissen moet gaan betalen.
Hoe de laatste jaren van de hypotheek zullen verlopen is dus eigenlijk weinig over te zeggen, temeer omdat tegen die tijd de hypotheekrenteaftrek versoberd zal zijn. Ook kan ik me goed voorstellen dat we de spaarhypotheek na 20 jaar (de minimale duur om in aanmerking te komen voor hypotheekrenteaftrek) helemaal afbetalen. Vooral de laatste jaren rekenen ze behoorlijk veel voor de overlijdensrisicoverzekering. Het is zonde om die dure verzekering in stand te moeten houden als je kapitaal krachtig genoeg bent.

Kortom, 27 jaar vooruit kijken is erg onnauwkeurig, maar het geeft tenminste een verantwoording om 200,- per maand te sparen, om zo uiteindelijk hypotheek vrij te zijn.

zondag 20 oktober 2013

Langzamer rijden: het werkt ook in praktijk!

De afgelopen weken ben ik met verschillende snelheden over de snelweg gegaan om te kijken hoeveel het scheelt in brandstofverbruik. Het eerste wat opviel is dat het erg moeilijk is om daadwerkelijk een bepaalde gemiddelde snelheid te halen. Als ik maximaal 80 rij, dan heb ik uiteindelijk ook gemiddeld 80 gereden. Maar als ik 125 wil rijden, dan haal ik uiteindelijk maar hooguit 105 kilometer per uur. Dit komt door inhalende vrachtwagens enzo. Zie onderstaande grafiek.

Het verbruik op elk ritje heb ik afgelezen van het dashboard, en is in liters per 100 kilometer. Hieronder is het verband te zien tussen het verbruik en de werkelijke snelheid. Bij elke 10 kilometer per uur sneller verbruik ik 0,6 liter per 100 kilometer méér.



Ten slotte heb ik de kosten uitgezet tegen de tijd die het kost om 100 kilometer af te leggen. Hierbij reken ik E 1,70 per liter benzine. Elk duur dat ik langer over de rit doe door langzamer te rijden, levert me E 10,30 op. Dit is niet zoveel als dat ik bij mijn baas kan verdienen, maar hier hoef ik er niet voor te werken, het enige wat ik moet doen is meer ontspannen in de auto gaat zitten.

zie ook:

donderdag 10 oktober 2013

Als hypotheekverstrekkers creatief zijn, kunnen lineaire hypotheken veel meer belasting terugkrijgen

Sinds 2013 zijn spaarhypotheken niet meer aftrekbaar voor de belasting. Maar als hypotheekverstrekkers creatiever zouden zijn, zou iemand bij een hypotheek van E 200.000,- zo'n E 9400,- aan belasting kunnen besparen over de hele looptijd door een soort van spaarhypotheek te maken.

Wat is het idee? Volgens de wet moet er minimaal annuitair afgelost worden om in aanmerking te komen voor hypotheekrenteaftrek. Daarom bieden hypotheekverstrekkers tegenwoordig alleen annuitaire en lineaire hypotheken aan. Maar zover ik kan lezen zijn deze twee opties hier geen beperking voor, zolang de afbouw van de schuld nooit achter komt te liggen op een annuitair schema. 
Maar als je meer dan annuitair aflost, dan krijg je geen optimale hypotheekrenteaftrek. Een hypotheekverstrekker zou het dus zo kunnen regelen, dat een woningbezitter lineair aflost, maar dat dit geld wordt gebruikt om annuitair af te lossen. De rest gaat naar een geblokkeerde spaarrekening, waar je net zo veel rente op ontvangt als op de hypotheek. Gevolg: over het bedrag dat je sneller aflost dan annuitair krijg je maximaal rente, terwijl je hypotheekrenteaftrek blijft ontvangen! Helaas is deze regel minder gunstig dan vroeger, want zo'n spaarrekening valt niet meer onder box 1 maar onder box 3. Er moet dus vermogensbelasting over worden betaald (1.2%). Dit is meestal minder dan verdiend wordt met hypotheekrenteaftrek (42% keer de rente), dus je houdt toch nog netto over.

Hoe werkt dit in praktijk? Stel je hebt een hypotheek van 200.000, 5% rente en een lineaire aflossing. De schuld loop dan zo af:
De kosten die je maakt bestaan uit aflossing en rente, waarvan de rente deels door de overheid wordt terugbetaald. De huisbezitter hoeft dus alleen het blauwe en het rode deel te betalen:
Maar eigenlijk hoeft de hypotheekverstrekker niet zo snel af te lossen. Men kan ook een deel op een spaarrekening zetten, zodat de aflossing annuitair is:

Kortom, men betaalt nog steeds net zoveel premie. Het enige verschil is dat het minimale bedrag voor aflossing wordt gebruikt, de rest gaat tijdelijk naar een spaarrekening (groen). De rente voor deze spaarrekening kan gewoon hetzelfde zijn als die van de hypotheek. Voor de hypotheekverstrekker maakt het feitelijk weinig uit, en bovendien is de hypotheekverstrekker zeker dat ze over dit bedrag kunnen beschikken. Voor het betalen van de aflossing en voor de rente is er niets veranderd. Alleen de hypotheekrenteaftrek is groter geworden: 
Kortom, de netto rente wordt lager. Na 18 jaar van de looptijd van de hypotheek betaal je E 63,- minder aan maandlasten! Afhankelijk van je eigen vermogen, zal je belasting over dit geld moeten betalen. De volgende grafiek geeft het netto belastingvoordeel per maand weer:
De maandelijkse besparing bedraagt dus maximaal tussen de 28 en 37 euro per maand, afhankelijk van je eigen vermogen. Over de hele looptijd opgeteld kan je tussen de E 6200,- en E 9400,- verdienen op je hypotheek! Je hoeft er zelf niets voor te doen, het enige wat er moet gebeuren is dat de hypotheekverstrekkers de regeltjes beter gaan lezen en gaan proberen hun klanten tegemoet te komen.